(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.19. అధ్యాయః 019
అశ్వమేధపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
బ్రాహ్మణేన కృష్ణంప్రతి జీవస్య గర్భప్రవేశాదిప్రతిపాదకకాశ్యపసిద్ధసంవాదానువాదః॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

బ్రాహ్మణ ఉవాచ।

శుభానామశుభానాం చ నేహ నాశోస్తి కర్మణాం।
ప్రాప్యప్రాప్యానుపచ్యంతే క్షేత్రేక్షేత్రే తథాతథా॥ 14-19-1(92897)
యథా ప్రసూయమానస్తు ఫలీ దద్యాత్ఫలం బహు।
తథా స్యాద్విపులం పుణ్యం శుద్ధేన మనసా కృతం॥ 14-19-2(92898)
పాపం చాపి తథైవ స్యాత్పాపేన మనసా కృతం।
పురోధాయ మనో హీహ కర్మణ్యాత్మా ప్రవర్తతే॥ 14-19-3(92899)
యథా కర్మసమావిష్టః కామమన్యుసమావృతః।
నరో గర్భం ప్రవిశతి తత్రాపి శృణు చోత్తరం॥ 14-19-4(92900)
శుక్రం శోణితసంసృష్టం స్త్రియా గర్భాశయం గతం।
క్షేత్రం కర్మజమాప్నోతి శుభం వా యది వాఽశుభం॥ 14-19-5(92901)
సౌక్ష్ంయాదవ్యక్తయావాచ్చ న చ క్వచన సజ్జతి।
సంప్రాప్య బ్రాహ్మణః కాయం తస్మాత్తద్బ్రహ్మ శాశ్వతం॥ 14-19-6(92902)
తద్బీజం సర్వభూతానాం తేన జీవంతి జంతవః॥ 14-19-7(92903)
స జీవః సర్వభూతానాం గర్భమావిశ్య భాగశః।
దధాతి చేతనా సద్యః ప్రాణస్థానేష్వవస్థితః।
తతః స్పందయతేఽంగాని స గర్భశ్చేతనాన్వితః॥ 14-19-8(92904)
యథా లోహస్య విష్యందో నిషిక్తో బింబవిగ్రహం।
ఉపైతి తద్వజ్జానీహి గర్భే జీవప్రవేశనం॥ 14-19-9(92905)
లోహపిండం యథా వహ్నిః ప్రవిశ్య హ్యతితాపయేత్।
తథా త్వమపి జానీహి గర్భే జీవోపపాదనం। 14-19-10(92906)
యథా చ దీపః శరణం దీప్యమానః ప్రకాశయేత్।
ఏవమేవ శరీరాణి ప్రకాశయతి చేతనః॥ 14-19-11(92907)
యద్యచ్చ కురుతే కర్మ శుభం వా యది వాఽశుభం।
పూర్వదేహకృతం సర్వమవశ్యముపభుజ్యతే॥ 14-19-12(92908)
తతస్తు క్షీయతే చైవ పునశ్చాన్యత్ప్రచీయతే।
యావత్తు మోక్షయోగస్థం ధర్మం నైవావబుధ్యతే॥ 14-19-13(92909)
తత్తే ధర్మం ప్రవక్ష్యామి సుఖీ భవతి యేన వై।
ఆవర్తమానో జాతీషు యథాఽన్యోన్యాసు సత్తమ॥ 14-19-14(92910)
దానం వ్రతం బ్రహ్మచర్యం యథోక్తవ్రతధారణం।
దమః ప్రశాంతతా చైవ భూతానాం చానుకంపనం॥ 14-19-15(92911)
సంయమశ్చానృశంస్య చ పరస్వాదానవర్జనం।
వ్యలీకానామకరణం భూతానా మనసా భువి॥ 14-19-16(92912)
మాతాపిత్రోశ్చ శుశ్రూషా దేవతాతితిపూజనం।
గురుపూజా ఘృణా శౌచం నిత్యమింద్రయసంయమః॥ 14-19-17(92913)
ప్రవర్తనం శుభానాం చ తత్సతాం వ్రతముచ్యతే।
తతో ధర్మః ప్రభవతి యః ప్రజాః పాతి శాశ్వతీః॥ 14-19-18(92914)
`సద్భిరాచరితో ధర్మః సదాచారే ప్రతిష్ఠితః।
ఉభయార్థో భవత్యేవ స్వర్గార్థో మోక్షతస్తథా॥'॥ 14-19-19(92915)
ఏవం సత్సు సదా పశ్యేత్తత్రఛాప్యేషా ధ్రువా స్థితిః।
ఆచారో ధర్మమాచష్టే యస్మిన్సంతో వ్యవస్థితాః॥ 14-19-20(92916)
తేషు తత్కర్మ నిక్షిప్తం యః స ధర్మః సనాతనః।
యస్తం సమభిపద్యేత న స దుర్గతిమాప్నుయాత్॥ 14-19-21(92917)
అతో నియంయతే లోకః ప్రచ్యవంధర్మవర్త్మసు।
యశ్చ యోగీ చ ముక్తశ్చ స ఐతేభ్యో విశిష్యతే॥ 14-19-22(92918)
వర్తమానస్య ధర్మేణ పురుషస్య యథా తథా।
సంసారతారణం హ్యస్య కాలేన మహతా భవేత్॥ 14-19-23(92919)
ఏవం పూర్వకృతం కర్మ సర్వో జంతుః ప్రపద్యతే।
సర్వం తత్కారణం యేన నికృతోఽప్యమిహాగతః॥ 14-19-24(92920)
శరీరగ్రహణం చాస్య కేన పూర్వం ప్రకల్పితం।
ఇత్యేవం సంశయే లోకే తచ్చ వక్ష్యాంయతః పరం॥ 14-19-25(92921)
శరీరమాత్మనః కృత్వా సర్వలోకపితామహః।
త్రైలోక్యమసృజద్బ్రహ్మా కృత్స్నం స్థావరజంగమం॥ 14-19-26(92922)
తతః ప్రధానమసృజచ్చేతనాం తు శరీరిణాం।
యయా సర్వమిదం వ్యాప్తం యాం లోకే పరమాం విదుః॥ 14-19-27(92923)
ఇదం తత్క్షరమిత్యుక్తం పరం త్వమృతమక్షరం।
త్రయాణాం మిథునం సర్వమేకైకస్య పృథక్పృథక్॥ 14-19-28(92924)
అసృజత్సర్వభూతాని పూర్వదృష్టః ప్రజాపతిః।
స్థావరాణి చ భూతాని ఇత్యేషా పౌర్వికీ శ్రుతిః॥ 14-19-29(92925)
తస్య కాలపరీమాణమకరోత్స పితామహః।
భూతేషు పరివృత్తిం చ పనరావృత్తిమేవ చ॥ 14-19-30(92926)
యథా తు కశ్చిన్మేధావీ దృష్టాత్మా పూర్వజన్మని।
యత్ప్రవక్ష్యామి తత్సర్వం యథావదుపపద్యతే॥ 14-19-31(92927)
సుఖదుఃఖే యథా సంయగనిత్యే యః ప్రపశ్యతి।
కాయం చామేధ్యసంస్థానం వినాశం కర్మసంహితం॥ 14-19-32(92928)
యచ్చ కించిత్సుఖం తచ్చ దుఃఖం దృష్టమితి స్మరన్।
సంసారసాగరం ఘోరం తరిష్యతి సుదుస్తరం॥ 14-19-33(92929)
జనీమరణరోగైశ్చ సమావిష్టః ప్రధానవిత్।
చేతనావ్తసు చైతన్యం సమం భూతేషు పశ్యతి॥ 14-19-34(92930)
నిర్విద్యతే తతః కశ్చిన్మార్గమాణః పరం పదం।
తస్యోపదేశం వక్ష్యామి యాథాతథ్యేన సత్తమ॥ 14-19-35(92931)
శాశ్వతస్యావ్యయస్యాథ్ యదస్య జ్ఞానముత్తమం।
ప్రోచ్యమానం మయా విప్ర నిబోధదమశేషతః॥ ॥ 14-19-36(92932)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి అనుగీతాపర్వణి ఏకోవింశోఽధ్యాయః॥ 19 ॥

Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Footnotes
7-19-2 ఫలీ వృక్షః। 7-19-8 తథాపి తేజసా సంయక్ప్రాణస్థానే ఇతి థ. పాఠః॥ 7-19-9 యథా స్వర్ణద్రవః స్వల్పోతి కృత్స్నాం తాంరప్రతిమాం స్వర్ణమయీమివ కరోత్యేవం గర్భే జీవప్రవేశనం। శరీరే సూక్ష్మస్యాపి చైతన్యస్య వ్యాప్తిరిత్యాద్యస్య పరిహారః॥ 7-19-28 క్షరం జడం॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.